JUNE SIMMS

Microsoft vừa công bố máy tính dạng bảng đầu tiên của mình với tên gọi Surface, được thiết kế nhằm cạnh tranh trực tiếp với máy tính iPad của Apple vốn rất được ưa chuộng.

Nhà sản xuất phần mềm công bố máy tính bảng này hôm thứ Hai 18/6 tuần trước tại một sự kiện truyền thông ở Los Angeles.

Microsoft sẽ cho ra mắt 2 phiên bản của Surface, mỗi phiên bản sử dụng một bộ xử lý khác nhau.

Phiên bản Surface dành cho Windows RT chạy trên bộ xử lý ARM, không mạnh bằng phiên bản dành cho Window 8 Pro chạy trên bộ xử lý Intel.

Bảng RT cũng mỏng hơn và nhẹ hơn bảng Pro và không bảng nào nặng quá 903 gram. Cả hai đều có màn hình dài 27 centimet, hơi lớn hơn so với màn hình iPad.

Microsoft chưa nói cụ thể khi nào máy tính Surface sẽ được bán ở cửa hàng, nhưng dự kiến khoảng tháng 9 hoặc tháng 10.

Thời điểm này gần như cùng lúc Microsoft dự định tung ra hệ điều hành mới Windows 8.

Cô Brenda Estrella đang sở hữu một máy tính laptop và cô đang cân nhắc chuyển sang sử dụng máy tính dạng bảng. Cô nói:

“Đối với tôi iPad là một thiết bị giải trí. Tôi thấy nhiều người mang nó theo rồi chụp ảnh. Tôi không thấy nó thực tiễn lắm. Cho nên nếu Microsoft cho ra máy tính bảng mà có thể gõ chữ lên đó, và làm nhiều thứ khác hơn là chơi, thì có lẽ phù hợp với tôi hơn.”

Fox Van Allen là một chuyên gia về công nghệ. Ông đồng ý là Surface có vẻ có nhiều tính năng hơn iPad. Ông nhận xét:

“Đó là thiết bị mới rất thú vị. Tôi nghĩ điểm mấu chốt ở đây là nó không phải là iPad, nó gần như thay thế một cái PC.”

Nhiều người yêu thích công nghệ như cô Catherine Clinch rất hào hứng về máy tính bảng này. Cô nói:

“Chà, nó có thể tự đứng được, bạn không cần phải mua đồ kê máy tính. Mọi thứ đều đứng chung với nhau, bàn phím có thể gập che lại được, thật là tuyệt! Nhưng khi tôi nhìn máy tính bảng này, tôi nghĩ đến khả năng sẽ bỏ netbook, bỏ laptop, và thậm chí đến lúc nào đó bỏ luôn cả một cái máy tính.”-Nguồn VOA

Cuối tuần qua chúng tôi đi cắm trại. Cùng với hơn chục gia đình bạn bè quen biết. Tất cả chừng 50 người lớn bé.

Hồ Don Pedro cách San Jose 130 dặm. Đi qua ngả Manteca và Oakdale theo xa lộ 120 và 108 là tiện hơn cả. Qua những thị xã nhỏ, với nhiều vườn cây trái hai bên vì thế quãng đường từ San Francisco hay San Jose lên đây tốn gần 3 giờ lái xe.

Quanh hồ là vùng đá và đất đỏ. Triệu triệu năm trước nước ngập đến hơn chục mét cao hơn mực nước hiện nay. Bên đường, dấu vết của thời gian còn in rõ một vạch ngang trên những ngọn đồi. Có lẽ trước đây nơi này là vùng đồng bằng phì nhiêu sau kỉ nguyên băng tan. Nay chỉ còn những đồng cỏ, trơ đá.

Con đường quanh co này, có lúc lên xuống bồng bềnh mà tôi đã lái xe qua nhiều lần để đến công viên quốc gia Yosemite hay khu trượt tuyết Dodge Ridge. Lần đầu tiên đi qua vào mùa đông hai chục năm về trước, tối trời và sương mù nên tâm trạng cũng hơi lo không biết bao giờ đến nơi. May là đường không giốc và khúc khuỷu như đường lên Lake Tahoe. Qua Sonora mới yên lòng vì đây là một thị trấn nhỏ, có đèn cửa hàng, cây xăng, khách sạn.

Mùa hè quanh đây toàn cỏ khô. Nếu đi qua vào lúc chớm xuân sau một mùa đông nhiều mưa sẽ thấy thấp thoáng hoa dại mọc trên những cánh đồng. Một phong cảnh thật dễ thương.

Khi còn cách Sonora chừng 15 dặm, rẽ phải vào liên tỉnh lộ J.59, đi chừng 10 dặm đường là tới bờ hồ Don Pedro.

Đi qua những con đường hoang vắng được trải nhựa, hai bên không có gì và thỉnh thoảng thấy dấu chỉ cho biết đó là khu vực dành cho người da đỏ, tôi thường thắc mắc việc mở đường xuyên suốt có nhằm mục tiêu kinh tế hay là chính sách chung của Hoa Kỳ để giúp người da đỏ, là những cư dân nguyên thủy sống lâu đời nhất trên phần đất này, tiếp cận với đời sống văn minh.

Lake Don Pedro mới được các bạn lo tổ chức biết đến đây. Hồ rộng, nước trong và việc chơi thuyền không bị giới hạn như một vài hồ gần San Jose mà chúng tôi đã đến chơi. Chuyến đi cắm trại này đoàn mang theo một thuyền lớn, chở được 12 người, một thuyền mũi nhọn cao tốc chở được 4 người và ba jetski.

Đi cắm trại là dịp để xa thành phố, được gần với thiên nhiên hơn, tạo cho con em cơ hội học hỏi ít nhiều kỷ năng sống ngoài trời. Trong đoàn, có nhiều em đã được cha mẹ cho tham gia sinh hoạt hướng đạo với các đoàn Chi Lăng, Ra Khơi, Bách Việt mà nhiều gia đình ở San Jose đã biết, vì thế việc dựng trại các em đã nhuần nhuyễn. Đến nơi, dựng lều, ổn định chỗ ngủ chỉ trong chừng nửa giờ. Em nào ít tham gia sinh hoạt thì có dịp học hỏi lẫn nhau.

Với kỹ thuật vẽ kiểu, làm mẫu từ công ti Mỹ, với may gia công từ Trung Quốc, ngày nay sắm một bộ đồ nghề đi trại không phải là khó. Lều, nệm hơi, vài chiếc ghế giá tổng cộng chưa tới 100 đô-la, đủ cho gia đình bốn người có nơi ngủ về đêm, có ghế ngồi chơi ban ngày.

Đồ ăn thức uống không thiếu. Bếp ga xách tay, hay bếp lớn cũng có và những nơi cắm trại đều có chỗ nướng BBQ nên muốn nấu nướng tha hồ.

Buổi tối đầu tiên không nấu nướng gì nhiều mà chỉ có bánh mì kẹp thịt làm sẵn mang và mì gói. Một gia đình đã đi trại nhiều lần mang theo vài chục vịt lộn, luộc ngay tại chỗ cho người lớn nhâm nhi. Với magarita.

Đã đi picnic cũng như tham gia sinh hoạt trại nhiều lần với các nhóm bạn khác nhau, tôi quan sát thấy có những món nhậu mà người Việt, dù đã sống xa quê hương mấy chục năm cũng không thể thiếu. Như vịt lộn, bê thui. Đi đâu cũng mang theo với đầy đủ rau răm, muối tiêu, tương hay nước mắm gừng.

Hột vịt lộn là đồ nhậu mà người Mỹ nếu được mời sẽ lắc đầu từ chối ngay. Còn chúng tôi, không chỉ người lớn nhậu món này, ngay một số trẻ em sinh ra ở Mỹ cũng thích thưởng thức như cha mẹ. Đúng là mọi thứ đều đến từ gia đình. Các em sẽ thích hamburger, hot dog vì đời sống xã hội, nhưng nếu được cha mẹ cho ăn cơm, phở, những món canh, món xào hay món nhậu Việt thì dần các em sẽ quen. Tôi biết có gia đình thích ăn bún bò Huế có tiết heo trong đó. Một em nhỏ lên năm, không muốn ăn và hỏi đó là gì, bà nội trả lời: “sô-cô-la”. Thế là cháu ăn ngay và khen ngon. Đến giờ vẫn thích ăn.

Ăn vịt lộn, uống margarita là một tổng hợp mới với tôi, vì trước giờ chỉ nhậu món này với bia là tới bến. Tôi hỏi các bạn người Phi hay người Việt ăn vịt lộn (balut) là thường, còn người Mễ có nhậu món này không? Hỏi thế vì mới đây đi chơi Little Saigon ở Quận Cam, thấy bảng hiệu Vịt Lộn Long An treo cao gần khu Phước Lộc Thọ và có ghi cả tiếng Mễ. Các bạn cho biết người Mễ ở California ngày nay đã biết món này, có người cũng nhậu tới bến không thua gì người Việt.

Sau cơm tối là lửa trại. Đám trẻ con thích ăn mashmallow cắm que nướng với sô-cô-la, kẹp bánh qui. Gần đến ngày Lễ Độc lập nên mang pháo bong ra đốt. Người lớn ngồi kể chuyện cho nhau nghe. Chuyện quê người, chuyện quê nhà. Khuya mới vào lều ngủ.

Đêm thật yên tĩnh. Trăng lên từ chiều đang sắp tàn ở hướng tây. Chùm đại hùng tinh hiện rõ trên bầu trời.

Mọi người đang ngủ bỗng bị đánh thức dậy bởi tiếng la khóc: “Con muốn về ngủ với mẹ.”

Bé gái lên tám tối ngồi vui đùa với các chú cô. Em mang những câu đố học được từ trường ở Việt Nam ra thử người lớn, có bạn trêu chọc em là “Cháu ngoan Bác Hồ” nhưng em ngoay ngoảy phản đối. Nghe em đố vui, kể chuyện đã cho chúng tôi những trận cười vui suốt buổi tối. Nhưng cả đêm em không ngủ mà la khóc đòi về với mẹ.

Dịp hè em được mẹ cho đi theo qua Mỹ để tham gia summer camp. Ban ngày được đi học, đi tham quan nhiều nơi, nhưng tối vẫn về với mẹ. Em chưa một lần xa gia đình, hôm nay theo chú đi trại lần đầu. Đêm về nhớ mẹ khóc suốt đêm làm nhiều người mất ngủ. Không ai dỗ được.

Tôi tỉnh giấc. Tìm đèn pin đi tiểu. Trăng đã tàn để lại trên bầu trời hằng hà sa số ánh sao lấp lánh.

Ngày còn bé đi học, nghe thày cô nói sao trên trời như cát dưới biển là điều khó tin. Sống ở thành phố lung linh ánh điện chẳng bao giờ thấy được bầu trời nhiều sao như đêm nay.

Tôi chăm chăm ngó trời, ngó những ngôi sao cách xa trái đất có đến nhiều triệu năm ánh sáng. Vũ trụ thật là khôn cùng và con người quả thực là một sinh vật vô cùng bé nhỏ trong chốn càn khôn.

Một thanh niên Việt Nam ở Canada dùng sức mạnh của internet để thay đổi sự kỳ thị và những thành kiến xưa nay đối với cộng đồng nơi anh sinh sống. Những cống hiến không mệt mỏi cho các hoạt động xã hội của Paul Nguyễn, đã mang về cho anh rất nhiều vinh dự và giải thưởng từ chính tay các nhà lãnh đạo cao cấp của Canada trao tặng. Và gần đây nhất là Huy chương Kim khánh bội tinh Kim Cương của Nữ hoàng Elizabeth II năm 2012, vinh danh các công dân Canada có công đóng góp cho đất nước.

Lớn lên ở vùng Jane-Finch thuộc Toronto, Canada, một địa bàn có nhiều tội phạm với đa số cư dân nghèo khó ở đáy xã hội, năm 2004 đã Paul quyết định mở trang web Jane-Finch.com để xóa tan các định kiến không hay về khu vực anh cư trú. Paul biên tập nội dung trang web, làm ra các bản tin và phóng sự radio-video phản ánh những nét đẹp trong cộng đồng, đăng lên web, và hướng dẫn cho các cộng tác viên trẻ khác trong nhóm cùng làm. Chẳng bao lâu, kênh thông tin Jane-Finch.com cùng chủ nhân của nó trở thành câu chuyện thành công nổi tiếng khắp đất nước Canada. Câu chuyện do chính Paul Nguyễn trả lời phỏng vấn của ký giả Trà My trên Tạp chí Thanh Niên của đài VOA.

Paul Nguyễn cho biết anh sinh ra ở Toronto, Canada năm 1980, sống trong vùng Jane-Finch. Ba mẹ anh vượt biển tìm tự do tới Canada vào năm 1979. Hiện anh đang làm việc cho chính phủ. Trang web Jane-Finch do anh thành lập là một dự án cá nhân, phi lợi nhuận.

Anh cũng cho biết trang web của anh không nhận bất kỳ nguồn tài trợ nào, mặc dù có nhiều cơ hội có quỹ, nhưng anh cố gắng vận hành một trang thông tin độc lập, khách quan. Đã 8 năm nay kể từ ngày ra mắt, trang web của anh hoàn toàn dựa trên các nỗ lực tình nguyện. Đa số các cộng tác viên xuất thân từ những khán-thính-hay độc giả của trang web. Họ là những người trẻ, đa phần là học sinh hay sinh viên.

Động lực chính khiến Paul thành lập trang này năm 2004 là vì anh sống trong vùng Jane-Finch, một cộng đồng nhỏ ở phía Bắc Toronto, nổi danh là một địa bàn phức tạp nhiều tai tiếng ở Canada. Pauil nói “Có lẽ đây là một trong những vùng tồi tệ nhất của Canada, qua những gì thường thấy phản ánh trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Đây là khu vực đa văn hóa, đủ mọi sắc tộc, khét tiếng về các hoạt động tội phạm như tình trạng bạo lực băng đảng và súng ống. Cư dân ở đây như tôi tự nhiên trong đầu óc có ngay suy nghĩ là mọi người bên ngoài không nghĩ tốt về chúng tôi. Sinh ra, lớn lên ở đây và chứng kiến thực trạng này, tôi muốn thay đổi những hình ảnh đó. Và tôi đã tạo ra trang web Jane-Finch để cho mọi người thấy một hình ảnh khác của khu vực Jane-Finch, rằng vùng này không phải chỉ có những gì tồi tệ, tiêu cực mà thật ra có rất nhiều cái hay, cái đẹp ở đây.”

Thành công của trang Jane-Finch.com có liên hệ rất nhiều tới đoạn nhạc video do anh đạo diễn và sản xuất cách đây nhiều năm nhan đề ‘You Got Beef’ với phần trình bày của ca sĩ nhạc rap người Việt tên là Chuckie. Đoạn video nhạc rap này được nhiều người xem và biết đến trước khi xuất hiện các trang mạng xã hội như Youtube, Facebook, hay Twitter. Một đài tin tức ở Canada có bản tin về sự kiện này phát sóng trên toàn quốc. Và sau đó, trang web của anh được nhiều người ghé thăm.  

Tại Canada, tất cả các học sinh trung học đều phải trải qua 40 giờ làm việc cộng đồng. Nhưng theo anh, người trẻ cần phải làm hơn số thời gian bắt buộc này. Đóng góp sức mình cho cộng đồng mang lại cho người trẻ rất nhiều lợi ích. Họ sẽ trưởng thành, được mở rộng tầm nhìn và sự hiểu biết của bản thân từ việc gặp gỡ và tiếp xúc với những người kém may mắn hơn mình.-Nguồn VOA

Trong cuộc sống hằng ngày, có những thói quen gây nhiều tổn thương cho mắt.  Vậy nên chúng ta phải chú ý...

  1/ Rượu

  Rượu là kẻ thù lớn và nguy hiểm nhất đối với đôi mắt.  Tại sao có người sau khi uống rượu lại đỏ mặt, nhiệt độ trong cơ thể tăng lên vùn vụt.  Đó là do rượu có thể đẩy nhanh tuần hoàn máu, làm cho huyết quản mao mạch dãn nở, phình to.  Vùng da ở xung quanh mắt rất mềm, huyết quản lại rất nhỏ, nếu uống quá nhiều rượu, huyết quản mao mạch rất dễ bị đứt, vỡ và hình thành các nốt đen nhỏ lấm chấm trên da.

  - Biện pháp để đối phó với kẻ thù nguy hiểm này là “trốn” rượu càng xa càng tốt.  Nếu trong trường hợp bất khả kháng không thể tránh được, nên uống nhiều nước để vô hiệu hoá những ảnh hưởng của rượu đối với da.

  2/ Không khí ô nhiễm

  Bạn thường mất cảnh giác với kẻ thù này.  Đến khi bạn chú ý đến nó thì nó đã làm bạn tổn hại rồi. Lúc đi ra ngoài, kể cả bạn không trang điểm, thì bạn cũng nên đánh một ít kem dưỡng da và phấn nền, như thế sẽ có tác dụng ngăn ngừa bụi bẩn, vi khuẩn. Lúc ở trong nhà, bạn nên tạo dựng một môi trường trong lành, sạch sẽ.

  Dùng máy làm sạch không khí để thanh lọc hết các chất ô nhiễm như bụi bẩn, khói thuốc, mùi hôi tanh, lông động vật, vi sinh vật và các chất nhiễm bẩn khác mà bạn không thể nhìn thấy được.

  3/ Mỹ phẩm hết hạn (expired date)

  Khi bạn mở một tube mascara, bút kẻ mắt hay hộp phấn trang điểm mắt mới, vi khuẩn sẽ bắt đầu xâm nhập vào.  Sau khi bạn mở ra sử dụng những đồ mỹ phẩm này, rồi đóng lại vào hộp, nhiều lần như thế vi khuẩn tích tụ ngày càng nhiều, một khi nó vào mắt thì mắt bạn sẽ bị nhiễm  khuẩn hoặc dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng khác.

  Vì vậy, khoảng 6 tháng nên thay mỹ phẩm 1 lần, chải mi thì 3 tháng nên thay một lần.

  4/ Ăn kiêng không đúng cách

  Theo một nghiên cứu chỉ rõ, trong các loại rau tươi và hoa quả chứa đựng nhiều chất như Vitamin E, C, chất Ca-ro-tin và kẽm (Zn) …  có thể phòng chống các bệnh và nếp nhăn quanh mắt.  Nếu ăn kiêng, hạn chế ăn các chất béo và chất bột là rất đúng nhưng đồng thời phải tăng thêm lượng rau xanh và hoa quả.  Ăn nhiều loại viên nang bổ sung Vitamin là một ý kiến rất hay nhưng không được xem là món ăn chính.

  5/ Thiếu ngủ

  Nếu bạn thường xuyên phải làm việc tới 2 - 3 h sáng, 7 h phải vội dậy đi làm sẽ khiến sức khỏe cơ thể bị tổn hại.  Muốn chiến thắng kẻ thù này, nhất định bạn cần nắm bắt từng cơ hội để ngủ.

  Trên xe đi làm, trong lúc nghỉ trưa, lúc chờ cắt tóc … chỉ cần có chút thời gian, bạn nên nhắm mắt 2 - 5 phút relax, như thế mới có thể giữ được đôi mắt trong sáng mạnh khoẻ, thoát khỏi nỗi muộn phiền về quầng thâm mắt & nếp nhăn.

  Bạn cần lưu ý, cố gắng hết sức để tránh nạp vào người chất cafein bởi vì nó có thể làm ảnh hưởng đến quy luật nghỉ ngơi của bạn.

  6/ Bệnh khô mắt

  Khô mắt có thể làm cho mắt trở nên không có thần sắc, khiến người khác luôn có cảm giác như bạn lúc nào cũng buồn rầu. Biện pháp tốt nhất để tiêu diệt kẻ thù này đó là không ngừng bổ sung nước cho mắt.  Hầu hết các chuyên gia làm đẹp và các chuyên gia về mắt đều khuyên nên sử dụng thuốc nhỏ mắt vì nó có ích cho bạn cho dù bạn có đeo kính áp tròng hay bất cứ loại kính nào khác.

  7/ Tia nắng mặt trời

  Quá nhiều tia tử ngoại chiếu vào sẽ tạo thành nếp nhăn quanh mắt, đục thuỷ tinh thể và các bệnh khác về mắt.  Khi đi ra ngoài, bạn nên đeo kính râm hoặc kính chống tia tử ngoại, như thế có thể bảo vệ rất tốt cho mắt của bạn.

  8/ Thuốc lá

  Thuốc lá một khi được châm lửa thì tuyệt nhiên là một kẻ thù đáng sợ.

Các nghiên cứu khoa học gần đây càng chỉ rõ điều đó.  Thuốc lá có thể sản sinh ra những nếp nhăn xung quanh mắt.  Kể cả bạn không hút thuốc thì cũng không nên lơ là mất cảnh giác với khói thuốc từ người khác.

  Hơi và khói thuốc của người khác hút cũng có thể phá hoại cơ thể và dung nhan của bạn.

Chú ý: Khám kiểm tra mắt hàng năm

Vậy với đôi mắt, một trong những bộ phận quan trọng nhất của cơ thể chúng ta thì sao?

Chú ý khám kiểm tra mắt

  Vì người Việt Nam chúng ta còn chưa mấy quen với việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, do đó cũng chẳng mấy người chịu đi khám kiểm tra mắt nếu vẫn chưa thấy mắt có biểu hiện đặc biệt khác thường.  Thật ra mắt chúng ta cũng cần có lịch khám đều đặn, chỉ có điều không cần thiết

  phải quá thường xuyên.  Đó là để phát hiện sớm những căn bệnh về mắt, đồng thời giúp làm chậm quá trình lão hóa mắt cho mọi người.

  Lần khám mắt đầu tiên nên bắt đầu trước 5 tuổi.

  Từ đó đến năm 19 tuổi, chúng ta cần khám kiểm tra mắt ít nhất 1 lần để phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh suy giảm thị lực và nhiều căn bệnh cơ bản khác về mắt.

  Từ 20 - 30 tuổi, nên khám mắt 1 lần.

  Từ 30 - 40 tuổi nên khám mắt 2 lần.

 Khám mắt định kỳ để phát hiện những triệu chứng sớm của các bệnh như glaucoma (bệnh tăng nhãn áp) và điểm đen võng mạc (sự lão hóa khiến mắt giảm thị lực). Nếu được phát hiện kịp thời, những chứng bệnh này hoàn toàn có thể điều trị được.

  Sau 40 tuổi, chúng ta nên kiểm tra mắt định kỳ mỗi 2 đến 4 năm; trên 65 tuổi nên khám mắt 2 năm / lần.

  Với những người bị bệnh tiểu đường hoặc trong gia đình có tiền sử bệnh án về mắt thì nên khám bác sĩ định kỳ theo sự chỉ định của bác sỹ.

  Chống nắng cho mắt

Kính mát không chỉ để giúp bạn phòng tránh những vết chân chim nơi khóe mắt vốn rất dễ hình thành khi phải nheo mắt quá nhiều.

  Kính mát còn là để bạn ngăn chặn những tác hại của tia cực tím cùng những bước sóng khác có thể khiến bạn bị đục nhân mắt hoặc bị điểm đen võng mạc.

  Tốt nhất, bạn nên sử dụng kính mát thường xuyên, vào bất cứ khi nào ra đường, đặc biệt là ở những vùng có ánh sáng chói gắt (gần mặt nước hoặc tuyết) và không nên chỉ dùng trong mùa hè & mùa thu, đông & xuân.-  Theo Y tế phổ thong- Xem tiếp kỳ 3

SỨC KHOẺ & ĐỜI SỐNG

Mắt và chất Lutein kỳ diệu

BS NGUYỄN Ý ĐỨC

Kỳ 3.

  Bảo Vệ Đôi Mắt Cẩn Thận

Hai mắt là ngọc qui' chúng ta cần bảo vệ cẩn thận suốt đời.

  Đôi mắt đã được gọi bằng nhiều tên rất biểu tượng như là đôi mắt huyền, mắt nhung, mắt biếc, mắt buồn tênh, mắt nai tơ, mắt tình nhân, mắt thù hận, mắt bạc tình, mắt dao cau, mắt sắc như dao, mắt bơ vơ, mắt xanh, mắt lá dăm, mắt nai....

  Ciceron nói: “Khuôn mặt là chân dung của tâm hồn, diễn tả bằng cặp mắt”

  Cùng nhận xét này, Mạnh Tử góp ý: “Bụng ngay thẳng thì con ngươi trông sáng tỏ.  Bụng đầy tà khúc thì con ngươi mờ đục, tối tăm”.

  Rừng thơ có cả nhiều ngàn câu nói đến đôi mắt.  Xin ghi lại:

  “Mắt Biếc” của Bích Khê diễn tả nhiều khả năng đáng yêu của mắt:

  “Ôi! cặp mắt của người trong tơ ngọc

  Sáng như gươm và chấp chóa kim cương

  Mỗi cái ngó là một vì sao mọc!

  Mỗi liếc yêu là phảng phất mùi hương.

  Hai mắt ấy chói hòa quang sáng ngợp

  Dẫn hồn ta vào thế giới thiêng liêng.

  Hớp nhiều trăng cho niềm trinh rất ngớp

  Say nhạc hường nổi bồng giữa đào nguyên”

  và của Trịnh Công Sơn với “Những con mắt trần gian” :

  “Những con mắt tình nhân,

  Nuôi ta biết nồng nàn

  Những con mắt thù hận,

  Cho ta đời lạnh câm

  Những con mắt cỏ non,

  Xanh cây trái địa đàng

  Những con mắt bạc tình,

  Cháy tan ngày thần tiên...”

  Một cách thực tế, Addison nhận xét: “Trong tất cả các giác quan, thị giác toàn hảo và thích thú nhất”.

  Người mình vẫn so sánh: “Hai mắt là ngọc, hai tay là vàng”. Mắt là cơ quan để thu hình ảnh và nhìn sự vật, như một chiếc máy ảnh, nhưng với một cấu trúc tinh vi và những khả năng hoàn hảo gấp bội.

  a - Nhãn cầu là bộ phận phần chính của mắt nằm trong ổ mắt và được mi mắt bảo vệ ở phía trước.

  - Ổ mắt do các xương gò má, xương trán, xương sống mũi họp thành.

  Đây là một khối hình cầu mà kích thước do di truyền quyết định.  Khi mới sinh ra, trẻ nhìn xa rõ hơn vì nhãn cầu nhỏ.

  Tới giai đoạn tăng trưởng, trẻ nào có nhãn cầu to do di truyền sẽ nhìn gần rõ ràng hơn.

  Tuổi tăng trưởng lại trùng vào thời gian bắt đầu đi học, nên các em này thường hay bị cận thị.

  Vì vậy, cận thị thị được “cho là” do đọc sách nhiều, ngồi gần màn hình tivi, đọc sách thiếu ánh sáng...

  Phía ngoài của mắt là 6 bắp thịt nhỏ, dài để di động nhãn cầu nhìn về nhiều phía.

  b - Mi mắt là một lớp da với nhiều cơ và mô liên kết lót bằng kết mạc.

  - Mi mắt nhắm lại khi giác mạc bị kích thích, đe dọa hiểm nguy.  Viền quanh mi mắt là hai hàng lông mi để ngăn vật lạ bay vào mắt và chớp chớp khi bẽn lẽn tình yêu.

  Một hàng lông mày nằm phía trên mắt ngăn mồ hôi, chất lỏng chảy vào mắt.

  Nằm dưới mi mắt trên là những tuyến, tiết ra nước mằn mặn để mắt khỏi khô.

  Mắt thông với miệng bằng một cái ống nhỏ nằm ở góc trong mi mắt. Cạnh mi có nhiều tuyến tiết ra chất nhờn, mồ hôi...

  Mi mắt chớp mở mỗi vài giây, có tác dụng như cặp gạt nước kính xe hơi, để loại bỏ bụi bặm bám trên giác mạc.  Đêm ngủ, mi mắt khép kín để giác mạc khỏi bị khô.

  Lâu lâu nhiều người hay nháy mi mắt và e ngại đó là triệu chứng của bệnh tật.  Thực ra, đây chỉ là sự co giựt của cơ trên mi mắt và thường thường xẩy ra khi cơ thể mệt mỏi, căng thẳng.

  Nháy mắt kéo dài trong vài giây, không nguy hại, chỉ cần thoa nhẹ lên mi một chút là hết.

  Đôi khi nháy mắt liên tục cũng thấy trong bệnh đa xơ cứng (multiple sclerosis), co giựt cơ mặt (facial tic).

  c - Phần trước của nhãn cầu là giác mạc (cornea, cornée), không vẩn đục, không mạch máu và rất nhạy cảm với với sự đau đớn.  Phủ lên giác mạc là kết mạc (conjunctiva) trong suốt, có rất ít mạch máu.

  d - Thủy tinh thể (lens, cristallin) là bộ phận quan trọng tiếp nhận và hội tụ ánh sáng hình ảnh lên võng mạc (retina, rétine).

  Đây là một cấu trúc hai mặt lồi, trong suốt, gồm có nước và chất đạm, nằm sau đồng tử và có thể thay đổi độ cong để mắt có thể thấy rõ sự vật. Tinh thể dẹp xuống khi tập trung vào vật ở xa và vật nhìn nhỏ.

  Tinh thể dầy lên để tập trung vào vật ở gần, vật nhìn thấy to.  Đó là sự điều tiết của mắt.  Khả năng này hoàn toàn tự động, con người không điều khiển được.

  e - Ánh sáng lọt qua đồng tử (pupil, pupille), một lỗ nhỏ nằm giữa mống mắt.

  g - Mống mắt (iris) - là cái màng che trước thủy tinh thể.  Một cơ vòng bao quanh bờ mống mắt điều khiển đồng tử thu nhỏ khi ánh sáng mạnh hoặc mở rộng khi ánh sáng yếu.  Đồng tử cũng mở rộng khi ta có cảm xúc kinh ngạc, sợ hãi hoặc hớn hở, vui mừng. Tùy theo mống mắt có  nhiều hay ít chất mầu mà có người có mắt đen, mắt xanh, mắt nâu...

  h - Võng mạc (retina, rétine) là lớp tế bào nhạy cảm với ánh sáng, lót phía trong mắt.

  Đây là cấu trúc căn bản của cặp mắt, có công dụng như tấm phim của máy ảnh để thu nhận và ghi lại cả ngàn hình ảnh, tĩnh cũng như động, suốt ngày này qua tháng khác mà không cần thay phim như trong máy ảnh..

  Trên võng mạc có những tế bào hình nón, hình que chuyển ánh sáng ra những tín hiệu điện năng, được dây thần kinh thị giác chuyển lên não bộ.  Tế bào não phân tích, tổng hợp các tín hiệu và tạo ra hình ảnh của sự vật.

  i - Mắt còn chứa hai dung dịch lỏng rất quan trọng.  Thể mi (ciliary body) với nhiều cơ bắp để thay đổi độ cong của tinh thể đồng thời cũng tiết ra một chất lỏng như nước gọi là thủy dịch nằm giữa tinh thể và giác mạc.

  Thủy dịch có đủ các thành phần cấu tạo của máu, ngoại trừ tế bào máu. dung dịch thứ hai, dịch pha lê, trong suốt, nẳm giữa võng mạc và tinh thể.- Xem tiếp kỳ 4

SỨC KHOẺ & ĐỜI SỐNG

Mắt và chất Lutein kỳ diệu

BS NGUYỄN Ý ĐỨC

Kỳ 4.

  Vài rối loạn của thị giác

Nhìn sự vật có vẻ như rất giản dị, nhưng thực ra đây là một diễn tiến khá phức tạp với nhiều giai đoạn liên tục khác nhau.

  Ánh sáng vào mắt qua đồng tử.  Đồng tử thay đổi kích thước tùy theo cường độ của ánh sáng.

  Đồng tử co hẹp khi có nhiều ánh sáng và mở rộng khi ánh sáng quá ít.

  Ánh sáng vào mắt sẽ được tinh thể hội tụ lên võng mạc.

  Các tế bào mầu của võng mạc tiếp nhận hình ảnh ánh sáng và chuyển lên phần sau của não bộ qua dây thần kinh thị giác.  Thị giác thành hình ở đây.

  Mọi rối loạn xẩy ra trong bất cứ giai đoạn nào của diễn tiến này đều đưa tới trở ngại cho sự nhìn.

  - Thị lực (visual acuity) là tính sắc bén khi nhìn. Sự vật rõ hay mờ tùy thuộc vào cường độ ánh sáng chiếu vào vật đó, vào động cơ thúc đẩy sự nhìn, nhưng quan trọng hơn cả là sự toàn vẹn các thành phần của mắt như giác mạc, thủy tinh thể, võng mạc...

  - Khó khăn thường thấy của mắt là do những rối loạn về khúc xạ ánh sáng qua tinh thể và giác mạc cũng như khoảng cách từ thủy tinh thể tới võng mạc, trung bình là 24 mm.

  Trong tình trạng nhìn bình thường, ánh sáng đi qua giác mạc, thủy tinh thể rồi được hội tụ trên võng mạc. Nếu ánh sáng tập trung ở phía trước hoặc phía sau võng mạc, thì thị giác sẽ bị rối loạn.

a - Viễn thị - khi nhãn cầu hơi dẹp, võng mạc gần với thủy tinh thể, ánh sáng hội tụ phía sau võng mạc. Muốn nhìn rõ, phải đưa vật xa ra một chút hoặc mang kính lồi (convexe) để đưa hình trở lại võng mạc.

  b - Cận thị - khi nhãn cầu dài ra, khoảng cách giữa võng mạc và thủy tinh thể lớn hơn, ánh sáng sẽ tập trung trước võng mạc.  Nhìn gần thì rõ nhưng nhìn xa hình ảnh sẽ lu mờ. Người cận thị mang kính điều chỉnh lõm (concave), khúc xạ ánh sáng về võng mạc để nhìn vật ở xa.

  c - Loạn thị (astigmatism) - mặt cong của giác mạc không đều, khúc xạ ánh sáng méo mó, không tập trung gọn trên võng mạc. Hình ảnh sự vật bị lu mờ. Thường thường loạn thị được điều chỉnh bằng kính hội tụ. Ngoài ra phẫu thuật hoặc tia laser cũng là những phương tiện rất hữu hiệu để điều chỉnh các rối loạn kể trên.

  d - Tăng nhãn áp (glaucoma) - là trường hợp mất thị giác vì áp suất trong mắt lên cao, đưa tới tổn thương cho võng mạc và dây thần kinh thị giác. Giác mạc và thủy tinh thể được nuôi dưỡng bằng thủy tinh dịch. - Thủy tinh dịch do các mô bào quanh thủy tinh thể liên tục sản xuất để giữ cho phần trong của mắt không bị khô.  Sau khi hoàn tất nhiệm vụ, thủy tinh dịch được huyết quản hấp thụ.  Nếu thủy tinh dịch bị ứ đọng trong mắt, áp suất mắt tăng cao. Có nhiều nguyên nhân gây ra tăng nhãn áp và bệnh có thể xuất hiện ở bất cứ tuổi nào, nhưng nhiều hơn ở lớp người cao tuổi. Bệnh diễn tiến âm thầm, đôi khi không có dấu hiệu báo trước.

  Một số người than phiền mất một phần thị giác, giảm tầm nhìn. Vì vậy, nên đi khám bác sĩ theo định kỳ và đo áp suất trong mắt.

  đ - Đục thủy tinh thể hoặc cườm mắt (cataract) - là nguyên nhân thông thường gây ra khiếm khuyết thị giác. Trong bệnh này, chất đạm cấu tạo thủy tinh thể trở nên đục như sữa, khiến độ trong của cơ quan này giảm, cản trở sự thu nhận ánh sáng. Thay đổi này xảy ra cho mọi người,  nhất là khi tới tuổi cao.

  Đục thủy tinh thể cũng thấy trong bệnh tiểu đường, bệnh galactose - huyết, khi calcium trong máu giảm, khi hút nhiều thuốc lá uống nhiều rượu, dưới tác hại của tia tử ngoại, khi dùng thuốc corticosteroid lâu ngày với liều lượng cao, khi thiếu dinh dưỡng, thương tích nhãn cầu, bệnh của mống mắt...  Đôi khi, trẻ em sinh ra đã bị cườm mắt.

  Đục thủy tinh thể được điều trị hữu hiệu bằng kính điều chỉnh hoặc phẫu thuật, thay thủy tinh thể.

  e - Võng mạc - cũng dễ dàng bị tổn thương, thoái hóa, tách rời và đưa tới trở ngại cho thị giác. Cao huyết áp, tiểu đường, cao nhãn áp .. là những nguyên nhân thường thấy.

  Chăm sóc mắt - Nhiều người hơi lơ là trong việc giữ gìn “đôi mắt ngọc” của mình.  Đây là một thiếu sót lớn, vì một tổn thương dù nhỏ của mắt cũng có thể dần dần đưa tới khiếm khuyết thị giác.

  Sau đây là một số điều nên lưu ý:

  1. Đừng bao giờ giụi mắt với những ngón tay, dù là ngón tay ngọc ngà người đẹp, huống chi lại giụi mắt với bàn tay dính đất, một cái khăn nhiễm trùng, một miếng giấy dơ bẩn...

  2. Khi chẳng may có một chất kích thích nào đó, như nước xà bông, nước mắm, dầu xe hơi, mỡ ... bắn vào mắt, nên lập tức tạt nước lạnh vào mắt.

  Tổn thương cho mắt sẽ giảm thiểu rất nhiều nếu ta làm hành động rất giản dị, sẵn có nhưng quan trọng này.

  3. Mang kính bảo vệ mắt khi cắt cỏ, mài cắt kim loại, đi xe gắn máy... để tránh vật nhỏ bay vào mắt.  Công nhân làm công việc có rủi ro cho mắt, cần mang lính bảo vệ mắt do chủ nhân cung cấp.

  4. Không dùng thuốc nhỏ mắt của người khác, vì mỗi người có mỗi bệnh khác nhau. Ngoài ra, có nhiều loại thuốc nhỏ mắt cấm dùng chung trong vài bệnh nhiễm trùng của mắt.

  Nhỏ thuốc vào mắt như sau:  đứng trước một tấm gương, dùng đầu ngón tay kéo nhẹ mi mắt dưới xuống, bàn tay kia bóp thuốc vào góc con mắt, buông ngón tay giữ mi, chớp mắt vài lần, thuốc sẽ lan đều khắp mắt.

  5. Nhiều người, đặc biệt là quý vị cao niên, hay bị khô mắt, gây ra cảm giác rất khó chịu, lâu ngày giác mạc có thể bị trầy.  Nguyên do thông thường là tuyến nước mắt tiết ra ít nước mắt hoặc ống dẫn nước mắt bị tắc nghẹt. Nên đi khám bác sĩ để tìm nguyên nhân rồi trị liệu.

  Trong khi chờ đợi, có thể nhỏ các dung dịch nước mắt nhân tạo để giảm thiểu khó chịu này

  6. Nên cẩn thận với các tia cực tím từ ánh nắng mặt trời.  Tiếp xúc trực tiếp và lâu ngày, các tia này có thể gây tổn thương cho giác mặc, thủy tinh thể và cũng là nguy cơ đưa tới cao áp suất trong mắt. Thực ra, không cần phải mang kính râm mỗi lần ra ngoài nắng.  Nhưng nếu làm việc hoặc đi dưới ánh nắng trong thời gian khá lâu thì nên mang kính râm để chặn các tia tử ngoại và khỏi chói mắt

  7. Nên đi bác sĩ khám mắt theo định kỳ.

  - Nếu không có bệnh mắt, nên đi khám mỗi 5 năm, cho tới khi 50 tuổi.

  Sau tuổi này, nên khám thường xuyên hơn để phát hiện dấu hiệu của cao áp nhãn và các bệnh khác.

  - Nếu có rối loạn về khúc xạ ánh sáng, nên đi khám mỗi 2 năm hoặc thường xuyên hơn, tùy theo chỉ định của bác sĩ.

  Bác sĩ chỉnh mắt (optometrist) có thể khám mắt, đo thị lực, chỉ định độ nặng nhẹ của kính và, tùy theo luật lệ từng nơi, có thể điều trị mấy bệnh nhẹ của mắt.

  Bác sĩ chuyên ngành nhãn khoa (ophtalmologist) khám, chữa tất cả các bệnh của mắt, cho toa kính mắt và giải phẫu mắt..

  8. Ánh sáng khi làm việc, đọc chữ cần vừa phải, thích hợp không sáng quá hoặc tối quá để khỏi gây trở ngại cho sự nhìn. Các nhà chuyên môn về mắt đều đồng ý là cường độ ánh sáng hoặc ngồi gần màn hình tivi không gây tổn thương cho mắt.

  9. Nên cẩn thận với mỹ phẩm làm đẹp mắt, vì nhiều người có thể dị ứng với các sản phẩm này. Mua một ít dùng thử, nếu an toàn thì tiếp tục.

  Tránh để mỹ phẩm rớt vào mắt gây ra kích thích. Bôi mỹ phẩm tô đậm lông mi (mascara) vào 2/3 phần ngoài cùa lông, tránh mỹ phẩm rơi vào mắt. Kẻ bút chì xa mi mắt một chút, tránh đầu nhọn đụng vào giác mạc.

  10. Cẩn thận khi xịt keo tóc, đừng để hóa chất bắn vào mắt.

  11. Nhiều bác sĩ nhãn khoa đề nghị gắn lông mày giả loại lấy ra mỗi ngày được, để các tuyến nhờn mi mắt tiếp tục hoạt động bình thường.

  Khi uốn cong lông mi, tránh kéo mi mắt quá căng.

  12. Nhiều người than phiền mỏi mắt sau mấy giờ đọc sách, coi máy vi tính hoặc làm công việc tỉ mỉ cần sự tập trung của mắt.  Họ e ngại là mắt suy nhược, bị bệnh mắt hoặc cần mang kính. Thực ra đây chỉ vì mắt phải làm việc quá khả năng chịu đựng, nên các bắp thịt mệt mỏi. Vì vậy, lâu lâu nên ngưng công việc, nhắm mắt vài phút, hoặc ngó lên trần nhà để nhãn cầu, cơ mắt thư giãn. Ngoài ra cũng nên lưu ý là nếu sức khỏe tổng quát không tốt, thiếu dinh dưỡng, mất ngủ, căng thẳng tâm thần … cũng làm mắt mau mệt mỏi. Kính mắt chỉ để điều chỉnh khiếm khuyết về khúc xạ ánh sáng của nhãn cầu chứ không làm mắt mạnh hơn hay yếu đi.

  13. Mắt đỏ cũng là mối ưu tư của nhiều người. Bình thường, trên giác mạc có một số mạch máu nhỏ xíu phủ lên.  Khi nhiểm vi khuẩn, dưới tác hại của khói thuốc, hóa chất trong môi trường, uống nhiều rượu, làm việc bằng mắt quá lâu, khi “nộ khí sung thiên”, tức giận ... đều làm cho máu tụ lại nhiều, mắt sẽ đỏ lên. Khi đỏ mắt do nhiễm bệnh hoặc gây ra do hóa chất cần đi bác sĩ để điều trị.  Còn các trường hợp khác, chỉ cần dùng nước lạnh tạt vô mắt hoặc đắp khăn nước lạnh dăm phút lên mắt là có thể làm giảm đỏ mắt.

  14. Duy trì chế độ ăn uống hợp lý, đa dạng, cân bằng có đầy đủ các chất dinh dưỡng, đặc biệt các vitamin A, C, E., các khoáng chất kẽm, selenium... Và đặc biệt là giữ tâm thân an lạc, giảm thiểu lo âu, buồn bực, ham muốn, giận hờn, ghen tức, đố kỵ...

  “Trời sinh con mắt là gương

  Người ghét ít ngó, người thương ngó hoài”

  Vì “Đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn”, nhìn vào thấy hết gian - ngay, tốt - xấu...

  Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

Các chuyên gia phân tích trị giá cổ phần thuộc ngân hàng đầu tư Goldman Sachs cho biết, bệnh viện sẽ là “người chiến thắng” theo phán quyết của Tòa án Tối Cao Hoa Kỳ về kế hoạch chăm sóc y tế của Tổng thống Obama.

Theo đánh giá của Goldman Sachs, năm 2014 sẽ là một năm tốt đẹp cho những công ty điều hành bệnh viện, khi các điều khoản của bộ luật chăm sóc y tế bắt đầu có hiệu lực. Goldman nói giá cổ phiếu của bệnh viện có thể sẽ tăng.

Các nhà phân tích ở những công ty khác nói bộ luật mới sẽ giúp bảo hiểm y tế phổ biến rộng rãi hơn và cũng sẽ cắt bớt gánh nặng tài chính cho bệnh viện khi điều trị những bệnh nhân nghèo.

Goldman nói, một cách tổng thể bộ luật sẽ không tác động nhiều đến những công ty điều hành bệnh viện. Tuy nhiên, cổ phiếu của những công ty bảo hiểm y tế đã sụt giảm sau phán quyết ngày thứ Năm. Dù những công ty bảo hiểm y tế sẽ có nhiều khách hàng hơn, các nhà đầu tư tiên liệu rằng lợi nhuận của ngành bảo hiểm sẽ giảm vì những quy định mới.-Nguồn VOA

Thứ sáu, 29/6/2012,

Nguyễn Hoàng Quyên nữ sinh THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam. ẢNH VNEXPRESS

Được cả 6 đại học ở Mỹ cấp học bổng toàn phần, cựu nữ sinh THPT [Trung học phổ thông] chuyên Hà Nội-Amsterdam đã phát khóc khi phải lựa chọn ĐH Harvard hay Stanford. Cuối cùng, cô từ bỏ Harvard để đến với ước mơ ở Stanford.

Trước khi tốt nghiệp THPT, Nguyễn Hoàng Quyên gửi hồ sơ đến 6 trường đại học danh giá của Mỹ, gồm: Harvard, Stanford, Yale, Brown, Columbia và Chicago. Trong đó Harvard, Stanford là 2 trường mà Quyên "không hy vọng". Thế nên hôm nhận điện thoại của trường Harvard gọi tới chúc mừng, Quyên lặng người vì... sốc.

Stanford, ngôi trường ước mơ từ năm lớp 10 của Quyên cũng khiến cô bất ngờ không kém vì không có bất kỳ tin tức gì từ sau khi nộp hồ sơ. Nhưng rồi cuối cùng niềm vui cũng đến khi bất ngờ cả 6 trường đều đồng ý cấp học bổng 100%.

Trước khi quyết định cấp học bổng, các trường cử người đại diện ở Hà Nội tới phỏng vấn Quyên trực tiếp. Cô chia sẻ, buổi phỏng vấn diễn ra tại quán cà phê, trong không khí thoải mái đúng kiểu "chuyện trò".

"Trường Yale hơi căng, các trường còn lại em đều thấy thoải mái. Em ưng ý nhất buổi phỏng vấn với ĐH Harvard mặc dù lúc đầu hơi run. Họ hỏi những câu đơn giản và đời thường mục đích là để xác nhận xem con người thực của ứng viên có đúng như những gì đánh bóng trong hồ sơ không", Quyên kể.

Lần lượt nhận được giấy báo của các trường, Hoàng Quyên rơi vào trạng thái stress vì phải lựa chọn. Nhớ lại thời điểm đó, cô có phong thái tự tin và cách nói chuyện nhẹ nhàng tâm sự: "Có lúc em phát khóc vì không biết chọn trường trường nào. Harvard là ước mơ của bao người và bố mẹ em cũng thích. Nhưng sau khi tham khảo, em quyết định đi theo mong ước của mình".

Hoàng Quyên chia sẻ, một trong số những người bạn từng học ở cả hai trường Harvard và Stanford đã giúp cô so sánh và đánh giá trước khi ra quyết định. Theo Quyên, Harvard và Stanford ngang nhau về chất lượng cũng như tiếng tăm. Nếu Harvard thiên về học thuật và nghiên cứu thì Stanford tạo môi trường thoải mái với nhiều hoạt động sôi nổi cho sinh viên. Nhận thấy đặc điểm ấy phù hợp với tính cách của bản thân, cộng với tình yêu Stanford, Quyên mạnh dạn từ chối Harvard.

Hiện tại, Quyên tham gia Dự án Việt Nam 2012 của Mạng lưới lãnh đạo trẻ Đông Nam Á SEALNET tại TP HCM.

Quyên chia sẻ, để sẵn sàng cho hồ sơ du học cần có quá trình tích lũy và chuẩn bị. Ước mơ du học được nữ sinh này ấp ủ từ năm lớp 10, khi tham gia Mạng lưới lãnh đạo trẻ Đông Nam Á SEALNET trụ sở ở Việt Nam (do ĐH Stanford sáng lập) với vai trò tình nguyện viên.

Là thành viên của SEALNET, Quyên có cơ hội làm quen với nhiều du học sinh Việt Nam đang học tại các trường nổi tiếng. Những câu chuyện về môi trường học tập, hoạt động ngoại khóa và sinh viên Stanford từ các anh, chị khiến Quyên mê mẩn rồi yêu ngôi trường ấy từ đó. Sau thời gian dài cùng thực hiện các dự án với SEALNET, hiện tại, cô đã là co-leader của Dự án Việt Nam 2012 ở TP HCM.

Năm ngoái, Quyên sang Singapore thực hiện dự án về người lao động nhập cư. Tại đây, cô tiếp xúc với những hoàn cảnh lao động bị bạo hành hoặc lạm dụng. Những chuyến đi cùng SEALNET giúp Quyên trải nghiệm và trưởng thành.

Năm lớp 11, khi đang là học sinh chuyên Anh của Hà Nội - Amsterdam, Quyên nhận được học bổng du học một năm tại trường Latin School of Chicago ở Mỹ. Quyên sống cùng gia đình người bản địa và thân với một cô bạn người Italy. Ngoài những môn văn hóa, Quyên còn được học nhiếp ảnh, lịch sử nghệ thuật. Cựu học sinh trường Ams cho hay, cô phải đọc rất nhiều và tự tìm hiểu các chủ đề lịch sử. Nhờ đó, điểm tổng kết của Quyên đạt 4.2 trong khi thang điểm cao nhất là 4.0.

Kết thúc một năm ở Latin School of Chicago, Quyên trở về học lớp 12 tại trường Amsterdam. Cô tiết lộ, bạn bè, thầy cô ở Mỹ giúp đỡ rất nhiều để Quyên hoàn thành hồ sơ xin học bổng.

Có nền tảng tiếng Anh từ hồi còn học trường thực nghiệp, lên cấp 3 Quyên đỗ cả Hà Nội - Amsterdam và thủ khoa đầu vào chuyên Anh của trường Chuyên ngữ. Theo Quyên, ngoài tiếng Anh, các ứng viên cần chuẩn bị bài luận tốt và tích lũy các hoạt động xã hội. Với sinh viên Stanford tương lai, thế mạnh của cô cũng chính là những đặc điểm này.

"Hội đồng xét duyệt hồ sơ rất tinh nên chỉ cần nói quá những gì mình không làm hoặc chưa làm đều bị phát hiện. Họ đánh giá cao những ứng viên trưởng thành từ hoạt động xã hội. Có lẽ trong hồ sơ, hội đồng thấy mình phấn đấu từ thành viên lên leader ở SEALNET nên ấn tượng", Quyên chia sẻ.

Bố Quyên làm việc cho một tổ chức văn hóa của Nhật Bản nên từ nhỏ, cô đã được bố uốn nắn và khuyên đọc nhiều sách. Nhờ đó Quyên có phông kiến thức nền và không bị sốc khi sống ở một môi trường văn hóa khác. Quyên tự nhận không biết làm việc nhà bởi đã có mẹ làm giúp. Ở nhà, cô chỉ việc học và tham gia các hoạt động tình nguyện.

Cởi mở và dễ gần nhưng Quyên hiếm khi tâm sự cùng bố hoặc mẹ. Khi có chuyện buồn, cô thích viết blog, đọc sách hoặc đi chụp ảnh cùng bạn bè. Trước khi sang Mỹ nhập học vào tháng 9 này, Quyên đang tận dụng thời gian bên gia đình, bạn bè và hối hả chuẩn bị cho dự án trong TP HCM.

Hiện, Quyên vẫn chưa quyết định chuyên ngành của mình tại ĐH Stanford nhưng cô muốn sau này làm công việc được đi đây đó và gặp gỡ nhiều người.-Bình Minh/VNExpress

LÁ THƯ KHÔNG NIÊM

* Người gởi: LÝ MINH HÀO

* Người nhận: PHẠM KIM KHÔI

Bạn Kim Khôi,

Qua lá thư này, bạn xem đây như sự thay cho hai cú phôn hụt không ai tiếp, tuy rằng tôi đã gọi đến bạn theo đúng y như căn dặn của bạn Chí Thiện về giờ giấc dễ liên lạc bạn. Với hai ta, bạn Thiện như một dấu gạch nối đã kết tình ‘tha hương ngộ tân bằng’ giữa ba chúng mình cách nay non hai thập niên dài. Vì hoàn cảnh, bạn đã xuôi Nam sinh sống, còn chúng tôi vẫn đóng trụ nơi phương Bắc của cùng tiểu bang Cali này. Rồi có lẽ cũng vì đời sống vất vả, gian truân, mà thời gian ngày lại ngày qua đi lạnh lùng nên chúng mình tưởng rằng duyên tình bạn mới nơi đất lạ đã phai nhạt mất rồi. Ðâu có ngờ những vần thơ “quán mây chiều” nối lại âm tín bạn viễn phương đã biền biệt.

Ða tạ bạn đã gởi tập thơ Quán Mây Chiều nhờ bạn Thiện chuyển giao. Tôi đã đọc lướt hết Quán Mây Chiều gồm đúng một trăm bài thơ của bạn, nhưng chia ra nhiều lần đọc, trong khung cảnh và thời gian thoải mái nhất để đọc thơ và dễ cảm thơ: Nằm trên giường, trong thanh vắng và chưa buồn ngủ. Như bạn biết tôi cũng cầm bút và tuy viết thể loại khác, nhưng lại thích nghe nhạc và đọc thơ. Theo ý cá nhân tôi việc thưởng thức thơ, nhạc thường đi qua nhận thức “cảm”. Sự cảm nhận tức thì, hay sự “rung cảm chớp nhoáng” không cần nhiều thời gian suy nghĩ, nghiền ngẫm như là thưởng thức các bộ môn học thuật, văn học khác. Vì vậy, khi ngồi vào Quán Mây Chiều của “ông chủ quán” Phạm Kim Khôi bạn mình, món tôi chấm đầu tiên trên cái mơ nuy gồm cả trăm thứ là Quán Nhớ (tr. 8).

Thư sinh quán nhỏ mộng mơ hiền

Lòng như trang giấy trắng còn nguyên

Tâm tư bỗng nở hoa thời chiến

Nuôi chí tang bồng đi bốn phương

Từ giã thành đô chào mắt biếc

Giang hồ xuôi ngược quán biên cương

Chén tạc chén thù không rót nữa

Mà dốc men say ở chiến trường...

Bao quán trong đời ghi dấu qua

Từ xanh mái tóc tới sương pha

Chiều phai lẻ bóng hoàng hôn quán

Lặng lẽ từng đêm nguyệt xế tà

Quán Nhớ có lẽ là một trong những bài thơ ưng ý của bạn? Thảo nào ông bạn mình thể hiện ngay tình ý đó qua tên đặt Quán Mây Chiều cho tập thơ in, giống như lệ thường thiên hạ hay đặt tên của người mình thương quý cho con em mình yêu thương. Có đúng vậy không bạn?

Bạn ơi,

Nhờ đọc phần in nơi bìa lưng (mặt 4), sơ lược về sự nghiệp cầm bút của bạn thì tôi nhớ sau khi bạn ra mắt tác phẩm đầu tay “Cai Tù Việt Cộng” tại San Jose, nay tôi mới biết và mừng cho bạn đã hoàn tất thêm khá nhiều thi văn phẩm nữa, và gần đây nhất là tập thơ Quán Mây Chiều mà tôi đang đề cập ở đây. Nhớ ngày đó, chúng mình ai cũng tương đối còn trẻ, bạn còn độc thân mà tôi thì thê nhi nheo nhóc. Riêng bạn Thiện mình thì vướng phải cảnh đào chánh đóng cặp với anh đã xù tuồng bỏ hát nên cũng sống độc thân tại chỗ, thuê phòng trọ chung nhà cùng bạn gần trên đường nhộn nhịp Tully. Thư thảng, chúng mình ba đứa có dịp thì hay họp mặt để cưa dọc cưa ngang, luân phiên mời mọc ly anh ly tôi cho mau cạn chai Remy Martin màu xanh lục sương mờ. Ðưa cay với rượu là tâm tình yếm thế, quay lưng với đời như tình ý trong bài “Từ Ðộ Về Ðây” trong thơ Nguyễn Bính:

Từ độ về đây sống rất nghèo

Bạn bè chỉ có gió trăng theo

Những thằng bất nghĩa xin đừng tới

Hãy để thềm ta xanh sắc rêu

Trong một cảnh ngộ và bối cảnh thời thế khác, bài thơ “Men Ðắng” (tr. 9) của bạn như thể hiện nỗi lòng bi phẫn, bực dọc của một kẻ đứng ở vị thế lưng chừng, đắn đo trước một lựa chọn ố về cũng không muốn mà ở cũng chẳng ưng khi phải lựa chọn nơi dung thân, giữa quê hương mình và xứ sở người:

Ai chứ về chưa ngươi về chưa

Quê hương mòn mỏi vẫn mong chờ

Trăng soi rướm máu giang hồ lạnh

Ðâu bóng quân hành sông núi xưa

Ai chứ còn đây ngươi còn đây

Tha phương mai mỉa thế thân này

Chất men đắng đậm thêm ngày tháng

Người uống đi chưa cạn chén đầy

Ðọc tới bài “Mũ Ðỏ Mũ Ðen” (tr. 64), tôi có cảm tưởng như máu kiêu bạt chinh nhân trong con người bạn nóng ran sùng sục trở lại. Biết bạn vốn xuất thân võ bị Ðà Lạt và ra sĩ quan bộ binh tác chiến, nhưng không rõ những cơ duyên thâm tình chiến hữu nào đã buộc chặt bạn cùng hai binh chủng nhảy dù và thiết giáp. Trong cuộc chiến Việt Nam bi hùng và oan khiên đã qua mà lứa tuổi anh em mình rơi vào thời điểm “đúng hẹn” với quỷ thần chiến tranh, cũng không ít người đã hy sinh, bị thương tật hay mang dấu tích chiến tranh trên thân xác và trong tâm tư suốt đời. Cuộc chiến Việt Nam đi qua đã hơn một thế hệ tuổi trẻ, nhưng bài thơ bạn viết riêng tặng cựu chiến hữu Mũ Ðỏ Ðoàn Phương Hải và những cựu chiến hữu Mũ Ðen tùng thiết nói chung đã khơi dậy khí thế hừng hực chiến trận như mới xảy ra ngày qua, lan tỏa sức nóng của bão lửa sa trường lẫn trong tiếng hò reo hoan ca mừng chiến thắng:

Ngày xưa tráng sĩ khi lâm trận

Chiến mã sa trường tung gió lên

Nét đẹp đó đã lưu truyền đến

Mũ Ðỏ dù tùng thiết Mũ Ðen

Khí thế quân lùa toang đất giặc

Chiến sa gầm rú đứng tim thù

...

Ngùn ngụt khắp trời dâng bão lửa

Quân đi quyết tiến đạp trên thù

...

Nắng sớm còn vương đầy khói bụi

Thiết kỵ tươi cười vui áo hoa

Mũ Ðỏ Mũ Ðen chào tráng sĩ

Tưng bừng trong gió khải hoàn ca

Bạn ơi,

Thế hệ anh em mình gần như ai cũng đều có đọc hay nghe kể lại truyện tiểu thuyết nổi tiếng “Giờ Thứ 25” (La Vingt-Cinquième Heure) của nhà văn V. Ghorghiu, người nước Lỗ Ma Ni (nước Nam Âu), tả về những khổ ải cùng cực của thân phận con người trong chiến tranh và nhất là một khi mất cả quê hương. Truyện đã quay thành phim do tài tử gạo cội Anthony Quinn thủ vai chánh, nhưng phim ảnh không làm hài lòng người xem khi đã đọc qua truyện đó rồi. Bởi vì, phim không lột tả được khía cạnh tế vi trong khổ lụy nội tâm con người ngoài những đớn đau thân xác phải chịu đựng trong điều kiện sinh tồn như địa ngục trần gian. Chỉ nói riêng về niềm đau mất nước của một người tha hương biệt xứ mà nhà văn V. Ghorghiu cho đó là một cái nghèo mạt rệp nhất trên đời này, ông đã nói một câu thấm thía, “kẻ nghèo nhất không phải là kẻ hết tiền và không tài sản, mà là kẻ không còn có được một mảnh đất nào trên quê hương để dung thân”. Khi đọc bài thơ “Từ Ðộ Mùa Xuân Không Tới Nữa” (tr. 70) của bạn, tôi chợt nhiên nhớ lại tấn thảm kịch “giờ thứ 25” mà viết gởi bạn những điều nói trên. Tuy nhiên, bài thơ bạn không đến nỗi quá nặng nề, u uất. Nó thoáng chút phong cách của loại thơ vịnh, chút hơi hướm bài “Vịnh Bức Dư Ðồ Rách” của Tản Ðà nên tôi mạn phép đặt lại tên bài thơ là “Vịnh Thủ Ðô Sài Gòn” bạn nhá.

Vịnh Thủ Ðô Sài Gòn

Sài Gòn cố xứ vẫn mang theo

Nhớ một trời xuân mất quá nhiều

Phố cũ đâu còn tên kính mến

Ðường xưa đã xóa dấu thân yêu

Dân lo hối lộ hành điêu đứng

Nước bị tham ô phá sắp tiêu

Từ độ mùa xuân không tới nữa

Sài Gòn sót lại có bao nhiêu

Người Tây phương có câu tục ngữ, “con đường đi tới trái tim thường đi ngang qua cái bao tử” (le chemin du coeur passe par l’estomac). Cái bao tử cần lo trước, còn việc con tim mới tới sau. Cũng như thói thường thiên hạ hay nói “ăn cái đã, nói sau”; “có thực mới vực được đạo”... Suy rộng thêm, phải chăng người nghệ sĩ nói chung, thường gặp cảnh đói khổ nên hay sáng tác ra thơ, văn, nhạc, họa... nói về đói khổ? Tôi cũng muốn hỏi thêm bạn riêng điều này, theo bạn những người vì viết văn, làm thơ nên thường đói khổ, hay vì đói khổ mà làm thơ, viết văn? Nghĩ cũng khó có một câu giải nào được cho là thỏa đáng hay đúng nhất, phải không bạn? Riêng nhà văn Andrew Miller cả quyết, “nhà văn khó mà trở nên giàu có”. Hay như giới cầm bút và giáo chức thường diễu về nghiệp dĩ của mình là “nghề bán chữ”, “nghề bán cháo phổi” để tự trào thay cho lời tự thán về mình. Còn thi sĩ Tản Ðà than thở thẳng thừng: “Nhà văn An Nam khổ như chó!” Chỉ có ông thi sĩ Bùi Giáng dám tự bốc thơm và tự thăng hoa liều mạng về cái nghiệp làm thơ. Luận về sứ mạng thi ca và thiên chức làm thi sĩ, nhà thơ Bùi Giáng hạ bút viết: “Tôi làm thơ là chỉ một cách dìu ba đào về chân trời khác. Ði vào giữa trung tâm giông bão một lúc thì lập thời xô ngôn ngữ thoát ra, phá vòng áp bức”... Nói về nhà thơ Bùi Giáng thì lắm huyền thoại. Nghe kể một lần ông không thể lặng thinh mãi trong tình trạng dằn xé của tâm tư mình, và chắc cũng vì sống kham khổ nghèo đói triền miên, nên phải thốt lên: “Chán chường thi ca mà vẫn làm thơ là đạo vậy!”

Bạn ơi,

Giờ đây, tôi không rõ cuộc sống bạn có thoải mái không? Tôi nghĩ anh em chúng ta dù sống trong cảnh huống nào trên đất khách văn minh giàu có này cũng khó mà thoải mái hay hài lòng. Nếu như bạn có chán chường mà còn viết văn làm thơ được gần mười đầu thơ truyện thì kể như bạn đã đạt đạo theo như Bùi Giáng phán!

Bạn đã mời Thiện và tôi ra ngồi Quán Mây Chiều đãi một chiều say túy lúy. Nay mong bạn sớm thu xếp thì giờ ngược Bắc Cali để chúng tôi được cụng ly đáp lễ. Thời gần cuối nhà Ðường bên Tàu, thi sĩ Lý Thương Ẩn có câu thơ cho rằng “gặp nhau đã khó mà xa nhau cũng khó” (Tương kiến thời nan, biệt diệc nan). Câu thơ nghe ra hơi nghịch lý và khó hiểu nhưng khá đúng với tình cảnh chúng mình: Gần nhau cũng chẳng đúng, mà xa nhau cũng không phải!

Thư bất tận ngôn. Ngôn bất tận ý. Ý tại ngôn ngoại. Ngoại thức nội tường.

LÝ MINH HÀO

Thư viết tại Du Thụ Ðình

Lập Hạ Nhâm Thìn Niên 2012

Nhà thờ Đức Bà, thánh đường Sacré Cœur và viện bảo tàng Louvre là ba địa điểm hấp dẫn nhất trong mắt khách du lịch đến Paris.

Theo một cuộc thăm dò do Cơ quan du lịch (Office de tourisme) của Paris tiến hành, đó là ba khu di tích văn hóa được đánh giá cao nhất tại thủ đô nước Pháp. Trong năm 2011, trên tổng số 64 khu kỳ quan của Paris thì đã có tới 13 địa điểm mở cửa đón tới hơn 1 triệu lượt khách tham quan.

Nhà thờ Đức Bà ở khu trung tâm dẫn đầu bảng xếp hạng với 13,6 triệu lượt du khách đến thăm. Thánh đường Sacré Cœur đồ sộ trên đồi Montmartre ở phía đông bắc thủ đô về nhì với 10 triệu rưỡi khách tham quan. Riêng lâu đài cổ kính và nổi tiếng nhờ những bộ sưu tập quý gia là viện bảo tàng Louvre, thì đã lọt vào mắt xanh của đến gần 9 triệu người say mê nghệ thuật.

Tháp Eiffel biểu tượng của thành phố bị gạt xuống hàng thứ tư với chỉ hơn 7 triệu lượt người đến tham quan trong năm vừa qua. Khu triển lãm nghệ thuật đương đại Trung Tâm Pompidou và bảo tàng Orsay thua xa: chỉ cầm chân được - theo thứ tự - là 3,6 và 3,1 triệu khách.

Trên 100 du khách đến Paris thì có 65 người tìm đến với thủ đô nước Pháp, vì muốn khám phá một góc kho tàng văn hóa trên quê hương của Victor Hugo. Khó có thể ngờ là, năm ngoái đã có tới 72,6 triệu người dừng chân tại các bảo tàng và di tích lịch sử của Paris. Trong số những thành phần yêu chuộng hội họa và nghệ thuật của Pháp, đứng đầu bảng là các du khách người Mỹ và người Anh.

Những vị khách thập phương đến từ Brazil, Nga hay Trung Quốc thường ít khi bỏ lỡ cơ hội để chiêm ngưỡng một vài tác phẩm nghệ thuật mà tên tuổi đã gắn liền với Kinh đô Ánh sáng.-Nguồn RFI

Sách Hướng Dẫn Ngoại Giao (tức The Foreign Affairs Manual, gọi tắt là FAM) bao gồm tất cả những nguyên tắc mà tất cả nhân viên ngoại giao đều phải thi hành. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ mới đây đã bổ túc một số điều trong quyển sách này để có thể giúp đỡ thường trú nhân chẳng may Thẻ Xanh của họ bị thất lạc, bị đánh cắp hoặc hết hạn khi đang ở Việt Nam. Họ có thể nộp đơn ở Tòa Lãnh sự Hoa Kỳ ở Sài Gòn để xin "thẻ lên máy bay", một hình thức giống như giấy chiếu khán (visa).

Thủ tục duyệt xét cấp "thẻ lên máy bay" chỉ áp dụng trong một số nước giống như Việt Nam, những nơi không có văn phòng di trú ở Tòa Ðại sứ hoặc Tổng lãnh sự. Vì một hãng máy bay có thể từ chối cho một thường trú nhân Hoa Kỳ lên máy bay nếu họ không có Thẻ Xanh, một nhân viên lãnh sự có thể cấp một thẻ lên máy bay an toàn để thường trú nhân có thể lên một chuyến bay đến lãnh thổ Hoa Kỳ.

Thủ tục duyệt xét thẻ lên máy bay mới bao gồm những bước như sau:

- Thường trú nhân xin một cuộc phỏng vấn để tường trình tình trạng Thẻ Xanh của họ bị thất lạc, bị đánh cắp hoặc bị hết hạn và yêu cầu được cấp thẻ lên máy bay.

- Trước cuộc phỏng vấn, đương đơn nên hoàn tất và nộp mẫu đơn I-90, tức Ðơn Xin Thay Ðổi Thẻ Thường Trú Nhân. Qúy vị không cần đóng lệ phí khi nộp đơn này.

- Khi đến cuộc phỏng vấn, qúy vị nên mang theo một tấm hình cá nhân. Tòa Lãnh sự cũng sẽ lấy dấu vân tay của qúy vị.

- Trong cuộc phỏng vấn, đương đơn nên xuất trình sổ thông hành, bằng lái xe hoặc những giấy tờ khác của chính phủ Hoa Kỳ cấp có hình. Tất cả những giấy này phải còn hiệu lực.

Nhân viên lãnh sự sẽ kiểm chứng với Hệ Thống Lưu Trữ Dữ Kiện Trung Ương của sở di trú để đoan chắc rằng đương đơn thực sự là một Thường Trú Nhân Hoa Kỳ và người này chưa hề từ bỏ quy chế thường trú nhân của mình.

Nhân viên lãnh sự cũng sẽ kiểm chứng thời gian mà đương đơn đã ở ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ, để tin chắc rằng người này không vắng mặt liên tục từ một năm trở lên. Nếu đương đơn đã ở ngoài Hoa Kỳ từ một năm trở lên và không có Thẻ Cho Phép Tái Nhập Cảnh (tức thẻ Reentry Permit), điều này có nghĩa là người này đã mất quy chế thường trú nhân và không hợp lệ để xin thẻ lên máy bay.

Nhân viên lãnh sự cũng phải kiểm chứng xem "Thẻ Xanh" bị thất lạc hay bị đánh cắp. Thông thường, qúy vị sẽ được yêu cầu cung cấp một giấy ghi nhận của cảnh sát khi Thẻ Xanh của qúy vị bị thất lạc hay bị mất cắp.

Nhân viên lãnh sự cũng sẽ thực hiện mọi kiểm chứng về chiếu khán thông thường để đoan chắc rằng đương đơn được phép nhập cảnh Hoa Kỳ.

Nếu tất cả những tiến trình kể trên được thông qua, nhân viên lãnh sự sẽ cấp thẻ lên máy bay. Theo luật chung, thẻ này có giá trị trong 30 ngày và chỉ được cấp một lần để nhập cảnh Hoa Kỳ.

Văn phòng Robert Mullins International ở Sài Gòn có thể hỗ trợ cho các thường trú nhân Hoa Kỳ hoàn tất thủ tục này nếu Thẻ Xanh của qúy vị bị thất lạc, bị mất cắp hoặc hết hạn khi qúy vị đang ở Việt Nam.

Hỏi Ðáp Di Trú

- Hỏi: Nếu một thường trú nhân lưu lại Việt Nam trên một năm mà không có Thẻ Cho Phép Tái Nhập Cảnh (tức Reentry Permit), diện thường trú nhân của người này có tự dộng bị hủy bỏ không?

- Ðáp: Ðúng. Việc mất diện thường trú nhân sẽ tự động bị hủy bỏ. Kết quả là người này sẽ phải được thân nhân nộp đơn bảo lãnh mới, hoặc người này phải nộp đơn xin miễn bị chế tài và phải chứng minh rằng sự việc họ ở quá hạn là tình trạng bắt buộc, chẳng hạn như tình trạng sức khỏe rất yếu kém đã buộc họ phải ở nước ngoài trên một năm.

- Hỏi: Nếu Thẻ Xanh 10 năm hết hạn, diện thường trú nhân của người này có đương nhiên bị hủy bỏ không?

- Ðáp: Không. diện thường trú nhân không bị mất vì lý do Thẻ Xanh 10 hết hạn. Người này vẫn được xem là thường trú nhân. Nhưng, không có Thẻ Xanh hiệu lực, có thể gặp rắc rối với các hãng hàng không, các cơ quan chính phủ, trong công việc và với giới chủ nhân.

Ở Việt Nam, có sụt giảm phát hành ở các tờ báo lớn nhưng nhiều tờ báo mới ra đời vẫn có nhóm công chúng riêng. Do vậy, tổng thị phần của báo in chưa hẳn sụt giảm.

“So với thế giới, báo in ở Việt Nam sẽ còn tồn tại 10-15 năm nữa”, Thạc sĩ Phan Văn Tú, giảng viên dạy truyền hình và báo mạng, Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM, hiện đang làm việc cho một số tờ báo nói, cho biết.

Không lo lỗ

“Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy lượng phát hành của báo in đi xuống rất rõ”, thạc sĩ Tú nói. Tuy nhiên, ôngTú cho biết có một thực tế là lãnh đạo của nhiều tờ báo lớn ở Việt Nam không xem việc giảm số lượng phát hành là yếu tố sống còn vì nhiều tờ báo lớn, chính thống ở Việt Nam còn mang tính bao cấp. Đối với nhiều tổng biên tập, hiệu quả kinh doanh không phải là yếu tố đứng đầu mà thay vào đó, hiệu quả tuyên truyền là quan trọng nhất.

Với họ, tờ báo có lỗ cũng không sao cả, sẽ có nhà nước đứng ra gánh. Mới đây, tờ báo Sài Gòn Giải Phóng đã phải xin trở về với ‘bầu sữa’ Thành ủy TP.HCM. Trước đó, tờ báo này đã có thời gian tự thu tự chi nhưng khi gặp khó khăn đã phải về với sự bảo trợ của cơ quan chủ quản.

Thực tế, không chỉ báo Sài Gòn Giải Phóng mà hàng loạt các tờ báo như Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân… và 62 tờ báo giấy còn lại của đảng bộ các tỉnh thành không phải lo chuyện lỗ lã hoặc phát hành được hay không.

Cũng theo Thạc sĩ Tú, nhiệm vụ hàng đầu của các tờ báo kiểu này là tuyên truyền cho đảng và nhà nước. Chuyện ngừng bản in báo giấy vì lỗ là việc ít ai nghĩ đến. Thực tế các báo này làm ra có mấy người mua đâu (nếu không bắt buộc các cơ quan, chi bộ đảng phải mua), vì thế khó mà có lợi nhuận tính bằng tiền. Hàng loạt tờ báo in có điểm tựa vững chắc nhờ chính sách bao cấp này, khác với nền báo chí tại nhiều nước Âu, Mỹ, Úc… vận hành theo cơ chế thị trường.

Có công chúng riêng

Tiến sĩ Huỳnh Văn Thông, Trưởng Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM, cho biết: “Có sự sụt giảm phát hành ở các tờ báo lớn, tuy nhiên, bên cạnh đó lại xuất hiện những tờ báo mới nhỏ có đối tượng công chúng riêng. Do vậy, tổng thị phần của báo in chưa chắc giảm”.

Trong khi tại các nền báo chí tiên tiến trên thế giới luôn phải giảm ấn phẩm để tồn tại, thì ở Việt Nam trong những năm gần đây, vẫn luôn có sự xuất hiện của nhiều ấn phẩm nhật báo, tuần báo, tạp chí mới. Sự ra đời của nhiều ấn phẩm báo in trong thời gian gần đây phản ánh điều thú vị ở Việt Nam.

Do lịch sử, chính trị, báo chí Việt Nam chủ yếu phản ánh tuyên truyền. Làm báo theo kiểu ‘mũ cao áo dài’, mà quên đi nhu cầu giải trí, mua sắm… thậm chí tò mò của bạn đọc. Tất nhiên ở những tờ báo được gọi chính thống kia vẫn bày nhiều chuyên mục nhưng vẫn không đủ đáp ứng một bộ phận dân chúng.

Khoảnh đất bỏ trống này được nhiều người nhảy vào để khai thác, lôi kéo bạn đọc riêng cho mình. Do vậy, việc ra đời gần đây các ấn phẩm báo in mới là để đáp ứng cho các phân khúc bạn đọc khác nhau.

‘Nhiều người mua tờ báo để giải trí, để thỏa mãn tính tò mò, để giết thời gian… chứ chưa hẳn là vì thông tin hữu ích. Đọc báo kiểu này giống như ăn quà vặt’, thạc sĩ Tú ví von.

Tuy nhiên cũng theo thạc sĩ Tú, những sản phẩm kiểu này đang lo sợ bởi làm báo kiểu như vậy không thể tồn tại lâu được.

Báo điện tử chưa đủ gây áp lực

Tốc độ phát triển, tỷ lệ người sử dụng Internet ở Việt Nam được đánh giá vào hàng cao nhất Đông Nam Á. Số người sử dụng Internet ở Việt Nam còn đông hơn cả dân số nước Úc.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Thông, đó là ở các đô thị lớn có điều kiện sử dụng thiết bị hiện đại để đọc báo, chứ còn tổng thể cả nước thì lại chưa đều. Còn khá đông số lượng lớn công chúng chưa có điều kiện tiếp cận với công nghệ mới.

Tại Việt Nam, đa phần thế hệ 5x vẫn đọc báo giấy, rất ít người tiếp cận được với Internet; thế hệ 6x có tiếp cận nhưng chưa nhiều; phải sang thế hệ 7x thì việc tiếp cận với Internet mới đều hơn. Khi thế hệ Internet thực sự chiếm lĩnh xã hội thì tương lai báo chí sẽ phải khác.

Mặt khác, Tiến sĩ Thông cho rằng năng lực làm báo điện tử ở Việt Nam chưa mạnh, khả năng gây áp lực lên báo in chưa nhiều do trình độ làm báo điện tử còn thấp cả về nội dung lẫn công nghệ. Nhiều tờ báo điện tử ở Việt Nam về cơ bản vẫn chỉ là đưa bài báo lên website. Việc tiếp cận tòa soạn đa phương tiện còn rất mới, chỉ mới có một số tờ mới rục rịch tiếp cận dù công nghệ, phần mềm quản trị thế giới đã có sẵn.

Một nguyên nhân khác là báo điện tử không bài bản nhưng lại phát triển rầm rộ, nội dung mất kiểm soát. Điều này gây tổn hại đến uy tín báo mạng, khiến báo in có một chút ưu thế với thông tin xác thực được công chúng tin tưởng hơn.

Để không chậm chân trong thị trường báo điện tử trong tương lai, các tòa soạn báo in cần phải nắm được sự phát triển của xã hội điện tử. “Việc tiếp cận này đòi hỏi các tòa soạn phải tổ chức lại nguồn lực theo kiểu tích hợp, thay đổi tư duy tác nghiệp của phóng viên, biên tập, quản trị…”, Tiến sĩ Thông kết luận.-Nguồn Bayvut