Chúng ta trả tiền cho tổng thống để ông ấy làm công việc xét đoán, quyết định, và Tổng thống Obama đã phạm một lỗi lầm to lớn khi ông chọn “cải tổ” chăm sóc y tế là phần công tác chủ yếu trong nhiệm kỳ đầu của ông. Sắp tới đây, Tối Cao Pháp Viện sẽ đưa ra phán quyết về đạo luật Bảo Hiểm Y Tế, tên nguyên văn là Affordable Care Act, gọi tắt là ACA. Không cần biết phán quyết của Toà án cao nhất nước sẽ như thế nào, song rõ rệt là khi đưa ra đạo luật ACA, ông Obama đã đặt tham vọng quá nhiều, ngoài khả năng của ông. Cố gắng làm cho được Luật Bảo Hiểm Y tế theo quan niệm của phe cấp tiến sẽ là một thành quả lớn lao trong việc cải tạo xã hội. Nhưng nào ngờ đạo luật này lại làm suy yếu nỗ lực phục hồi kinh tế và khiến cho hàng triệu người Mỹ bực bội, thù ghét nó.
Chúng ta hãy duyệt xét lại xem đạo luật bảo hiểm y tế của ông Obama –ACA - đã gây ra những hậu quả tai hại như thế nào trong chính sách công quyền.
(1) Nó làm tăng sự bất ổn và sút giảm lòng tin trong lúc việc phục hồi kinh tế để thoát khỏi tình trạng Suy Thoái Trầm Trọng đòi hỏi phải có nhiều tự tin và giảm bớt rủi ro bất trắc. Luật Bảo Hiểm Y Tế ACA không được dân chúng ưa thích nhiều. Tổ chức Kaiser Family Foundation nghiên cứu thấy rằng 44% dân Mỹ không ưa đạo luật này, trong lúc chỉ có 37% ủng hộ. Do tính chất phức tạp của đạo luật ACA, người dân không biết sẽ xin được bảo hiểm y tế ở đâu, và tốn kém là bao nhiêu. Từ năm 2014, luật ACA buộc rằng mỗi công ty có từ 50 nhân viên trở lên, làm việc toàn thời gian, công ty đó bắt buộc phải mua bảo hiểm y tế cho nhân viên, nếu không sẽ bị phạt. (Điều khoản qui định công ty bắt buộc phải mua bảo hiểm cho nhân viên). Ngược lại, nghiên cứu về kinh tế long trọng xác nhận rằng hầu hết các công ty hiện nay vẫn tiếp tục mua bảo hiểm y tế cho nhân viên. Đến khi hỏi thẳng chủ nhân công ty, 30% công ty nói rằng họ sẽ không mua bảo hiểm y tế nữa, và chịu đóng tiền phạt. Đối với cá nhân không có bảo hiểm y tế, họ phải bỏ tiền túi ra mua bảo hiểm y tế, nếu không sẽ bị phạt (điều khoản bắt buộc cá nhân phải có bảo hiểm y tế), mặc dù chính phủ hứa sẽ cấp phụ khoản cho những gia đình có lợi tức bốn lần mức lợi tức của một gia đình nghèo (tức là $92,200 một năm cho gia đình có bốn người, tính theo vật giá năm 2012).
(2) Luật Bảo Hiểm Y Tế của ông Obama –ACA- làm suy giảm nỗ tực tạo thêm công ăn việc làm vì nó khiến cho việc thuê mướn công nhân trở nên mắc mỏ. Đây là nguyên tắc cơ bản về kinh tế. Nếu bạn tăng giá lao động, công ty sẽ không thích dính vào nữa, họ sẽ không chịu tuyển thêm người. Đòi hỏi công ty phải mua bảo hiểm sức khoẻ cho một số công nhân khiến cho phí tổn lao động đắt đỏ hơn, ít ra là trong ngắn hạn. Theo kinh tế gia Diana Furchtgott-Roth của Viện Nghiên Cứu Manhattan, công nhân ít chuyên môn là thành phần bị thiệt hại nặng nhất. Bởi vì nhiều công ty sẵn sàng ngưng tuyển công nhân ở mức dưới 50 người để không bị luật cưỡng bách phải mua bảo hiểm y tế. Họ chỉ muốn giữ tổng số công nhân ở mức 49 người để không phải mua bảo hiểm sức khoẻ cho nhân viên.
(3) Chi phí về bảo hiểm y tế không thể kiểm soát nổi là vấn đề chính trong hệ thống y tế của Hoa Kỳ - và luật ACA làm cho tình hình tồi tệ thêm. Chi phí về y tế tăng khủng khiếp làm ảnh hưởng đến nhiều chương trình khác của chính phủ, làm cho tiền lương công xá tăng không nổi, và nhiều chương trình của chính phủ cũng phải cắt xén để trả cho bảo hiểm y tế công, hay chủ nhân phải trả cho nhân viên. Vì người có bảo hiểm sức khoẻ sử dụng dịch vụ y tế nhiều hơn người không có bảo hiểm, khi đem áp dụng luật ACA (sẽ phải bảo hiểm thêm cho khoảng 30 triệu người) khiến cho kinh phí chi tiêu của chính phủ tăng thêm. Nói rằng luật mới ACA sẽ giúp kiểm soát chi phí y tế là điều khó tin, chính những cơ quan của chính phủ cũng không tin rằng luật ACA sẽ giúp kiểm soát được chi phí là bao nhiêu. Theo dự phóng của chính phủ, tổng số chi phí về y tế - cả bên khu vực chính phủ lẫn khu vực tư sẽ tăng từ 17.9% tổng sản lượng nền kinh tế (GDP), vào năm 2010 sẽ lên đến 19.6% vào năm 2021. Hồi năm 1980, chi phí y tế chỉ chiếm khoảng 9% GDP.
(4) Chương trình bảo hiểm y tế của ông Obama còn gây thêm nhiều vấn đề cho ngân sách chính phủ liên bang. Chi phí trả cho chương trình Medicare và Medicaid hiện nay đã chiếm hơn một phần tư ngân sách chính phủ liên bang, cứ cái đà này, sẽ chẳng mấy chốc tăng lên đến một phần ba ngân sách liên bang. Đó chính là tử điểm của vấn đề. Vậy mà ông Obama lại dại dột tạo thêm một chương trình y tế khổng lồ. Chính phủ của ông phản bác lại: Họ nói chương trình cải tổ y tế sẽ làm giảm khiếm hụt ngân sách. Đây là lý luận bịp bợm. Chúng ta hãy xem xét diễn tiến như sau: Từ năm 2012 đến năm 2022, Sở Ngân Sách Quốc Hội Hoa Kỳ ước tính rằng luật cải tổ y tế của ông Obama sẽ làm tăng thêm chi tiêu ngân sách liên bang $1,762 trillion (ngàn tỉ) đô la. Tuy nhiên tất cả những khoản tăng này sẽ được bù đắp lại bằng tăng thuế, và giảm chi trong chương trình Medicare. Nếu những khoản tăng thuế, và cắt giảm có thể giúp làm giảm bớt cả những khiếm hụt ngân sách có từ trước khi luật Obamacare ra đời. Ngoài ra, thực tế cho thấy, việc cắt giảm chương trình Medicare có thể bị tiêu hủy hay giảm đi.
(5) Luật ACA phân biệt đối sử không tốt cho giới trẻ, và thiên vị nhiều quá cho người già. Chính sách công quyền đã dùng payroll tax, thuế lương bổng, bắt công nhân viên trẻ tuổi chịu sưu cao thuế nặng để chi trả cho chương trình Medicare, và Phúc Lợi An Sinh Xã Hội. Bây giờ luật ACA đánh thêm một đòn nữa vào giới trẻ bằng cách buộc những người này phải mua bảo hiểm sức khoẻ với cái giá cao một cách gỉa tạo. Cái giá dành cho người bị bệnh hay người già cả phải mua.
Lẽ ra việc kiểm soát chi phí phải là ưu tiên hàng đầu của ông Obama. Ông nên kết hợp mục đích này với việc đưa ra một đạo luật y tế ACA khiêm tốn hơn, ít gây tranh cãi hơn. Đó là cung cấp bảo hiểm y tế trong chương trình của chính phủ liên bang cho trẻ em nghèo, cho phép trẻ em được nằm trong chương trình bảo hiểm y tế của cha mẹ cho đến năm 26 tuổi, lập ra chương trình hoán chuyển bảo hiểm y tế ở cấp tiểu bang giúp ngành tiểu thương bớt gánh nặng mua bảo hiểm y tế cho nhân viên. Nhưng thực hiện trong phạm vi chừng mực này có thể làm phiền lòng phe cấp tiến, và làm cho họ bỏ rơi ông Obama. Họ vẫn trông chờ ông Obama phải làm được một cái gì vinh quang trong lịch sử cho phe cấp tiến. Đó là làm cho được một chương trình bảo hiểm y tế gần như toàn diện – near universal coverage - cho tất cả mọi người dân.
Luật Bảo Hiểm Y Tế ACA vốn đã có sẵn những nhược điểm vừa kể, bây giờ bộ luật này lại dẫn đến những tranh cãi nóng bỏng về chính trị và tính chất hợp hiến của nó. Không rõ rồi đây Tối cao Pháp Viện sẽ tiêu hủy toàn thể bộ luật này, hay chỉ hủy bỏ một phần của đạo luật, nhưng tâm trạng phẫn nộ và nổi giận vẫn còn kéo dài. Rồi đây, Tối cao Pháp Viện có thể bị tố cáo là có ý đồ cưỡng đoạn quyền làm luật của bên lập pháp, hay hèn nhát trước sự đe doạ của Toà Bạch Ốc, tức ngành hành pháp. Luật Bảo Hiểm Y Tế, ACA, trở thành một công cụ gây chia rẽ, phân cực về chính trị, thỉnh thoảng tổng thống Obama vẫn lắc đầu phàn nàn hoài.
Khi sử gia khảo sát những việc làm trong nhiệm kỳ đầu của ông Obama, điều họ chỉ trích, châm biếm sẽ rõ ràng như ban ngày. Ông là một vị tổng thống muốn để lại cho đời một di sản thật là hào nhoáng, tuyệt mỹ, nhưng ông lại làm nó trong cung cách phản tác dụng. Trường hợp của ông người ta gọi là thẩm định vấn đề sai lầm, “bad judgement”.
Theo Robert J. Samuelson / Washington Post ngày 17/6/2012-Nguyễn Minh Tâm dịch